“کمر درد یکی از دلایل اصلی مراجعه به دکتر یا نرفتن به سر کار است و همچنین از دلایل اصلی از کارافتادگی در جهان است. “

 

همانطوری که در عبارت بالا ذکر شد، کمر درد یکی از شایعترین دلایل از کار افتادگی و کاهش کیفیت زندگی در سراسر دنیا است. شما تنها نیستید!

خبر خوب اینکه شما در بسیاری از موارد کمر درد، می توانید به کاهش درد و حتی درمان خود کمک کنید. اگر هنوز به این مشکل دچار نشده اید، با رعایت اصول ساده و نرمش های کوتاه روزانه این عارضه قابل جلوگیری است. استفاده از جراحی به ندرت ضرورت میابد.

حال ببینیم علائم کمردرد چیست و کجا نیاز به دکتر پیدا میکنید.

 

 

علائم کمر درد

 

کمر درد از درد عضلانی شروع شده و به احساس سوزش و درد غیر قابل تحمل ادامه می یابد. بعلاوه گاهی درد به پا منتقل شده و با خم شدن یا پیچش کمر تشدید پیدا می کند. گاهی در حین بلند کردن اجسام، ایستادن و یا حتی در حین راه رفتن درد زیاد می شود.

چه زمانی نیاز به مراجعه به دکتر است

بیشتر کمر دردها با انجام کارهایی در خانه و مراقبت خانگی در مدت چند هفته بهبود می یابند. ولی در موارد زیر حتما به دکتر مراجعه کنید:

  • با انجام نرمش های مناسب کمر بهبودی حاصل نشود
  • درد زیادی دارید و با استراحت بهبود نیابید
  • درد به یک یا هر دو پا منتشر شده مخصوصا اگر درد به زیر زانو رسیده باشد
  • باعث ضعف، بی حسی یا خواب رفتن یک یا دو پا شده باشد
  • با کاهش وزن غیر طبیعی همراه باشد

در بعضی موارد نادر، کمر درد نشانگر یک مشکل جدی است که بایستی در اسرع وقت به دکتر مراجعه کرد. این موارد از این قرار هستند:

  • ایجاد مشکلات جدید در دفع ادارد یا مدفوع
  • تب کردن
  • در اثر افتادن از ارتفاع، ضربه به کمر یا اتفاقات مشابه
  •  

دلایل کمر درد چیست:

 

کمر درد اغلب بدون یک دلیل واضح قابل تشخیص توسط روشهای تصویربرداری رخ می دهد. شرایطی که ممکن است منجر به کمر درد شوند شامل موارد زیر میشود:

  • کشیدگی عضله یا لیگامان. بلند کردن وزنه های سنگین مکرر یا انجام یک حرکت سریع غیر معمول، باعث کشیدگی عضلات کمر و لیگامان های ستون فقرات می شود. اگر شرایط بدنی شما خوب نباشد، کشش مکرر به عضلات کمر منجر به اسپاسم های عضلانی دردناک می شود.
  • –         دیسک کمر بیرون زده یا آسیب دیده. همانطوری که در شکل زیر می بینید دیسک کمر در نقش ضربه گیر بین استخوان های ستون فقرات قرار دارد. انعطاف پذیری دیسک حاصل مرکز نرم و انعطاف پذیر آن است که در صورت ایجاد کشش و تنش مکرر این ماده نرم از دیسک بیرون زده و یا پاره شده و به اعصاب محل فشار وارد می کند. هر چند احتمال داشتن دیسک بیرون زده یا آسیب دیده بدون اثار خارجی درد وجود دارد. گاهی این مشکل زمانی که شما به دلایلی غیر از کمر درد از ستون فقرات خود تصویر ایکس ری میگیرید اتفاقی مشخص می شود.
  • ارتروز. امکان ارتباط بین ارتروز با کمر درد وجود دارد. در بعضی موارد ارتروز در ستون فقرات منجر به تنگی کانال نخاع و درد در کمر می شود.
  • پوکی استخوان. در صورت گسترش پوکی استخوان در بدن احتمال شکستگی در استخوانهای مهره های کمر در اثر پوکی مهره ها بالا رفته و درد زیادی در کمر ایجاد خواهد کرد.

فاکتورهایی که در صورت عدم توجه و رسیدگی، شما را گرفتار کمر درد خواهد کرد:

احتمال کمر درد در هر کسی حتی کودکان و نوجوانان وجود دارد. اگر می خواهید دچار درد کمر نشوید به موارد زیر توجه و مراقبت لازم را انجام دهید.

  • سن. با افزایش سن، احتمال شروع کمر درد بیشتر می شود. مراقبت های هر سن را رعایت کنید.
  • عدم تحرک کافی و ورزش. عضلات بلا استفاده یا ضعیف در کمر منجر به کمر درد خواهند شد.
  • اضافه وزن. وزن بیشتر یعنی فشار بیشتر بر ستون فقرات.
  • بیماری. بعضی از انواع ارتروز و سرطان ممکن است منجر به درد کمر شوند.
  • بلند کردن اجسام به روش نادرست. استفاده از قدرت کمر بجای قدرت پا در بلند کردن هر چیزی منجر به کمر درد می شود.
  • شرایط فیزیولوژیک. افراد مستعد افسردگی و اضطراب احتمال بیشتری برای کمر درد دارند.
  • سیگار. سیگار کشیدن یکی از دلایل کمر درد به شمار می رود. این موضوع احتمالا به دلیل سرفه کردن بیشتر افراد سیگاری است که باعث جابجایی دیسک کمر می شود. البته سیگار کشیدن باعث کاهش جریان خون به ستون مهره ها و دیسک کمر شده و احتمال پوکی استخوان را هم بیشتر می کند.

روشهای پیشگیری:

بهترین روش برای پیشگیری و یا برگشت کمر درد بعد از درمان، بهبود وضعیت فیزیکی بدن است. البته در کنار این موضوع یادگیری و تمرین نرمش های مناسب برای شرایط مختلف است. گاهی فقط با تصحیح نحوه نشستن پست کامپیوتر و استفاده از لوازم مناسب و تمرین های روزانه کششی از بسیاری از مشکلات آتی جلوگیری می شود.

برای داشتن یک کمر سالم و قوی به موارد زیر توجه داشته باشید:

  • فعالیت بدنی. انجام فعالیت های ایربیک سبک باعث افزایش توان و تحمل عضلات کمر شده و به فعالیت بهتر عضلات کمر کمک می کند. پیاده روی و شنا انتخاب های خوبی است. حتما با دکتر خود برای انتخاب هر نوع فعالیتی مشورت کنید.
  • افزایش قدرت و انعطاف پذیری عضلات. انجام نرمش های کمر و شکمی که منجر به همکاری همه عضلات این بخش شود. در این صورت این عضلات با کمک هم نقش یک نگهدارنده و محافظ را برای ستون فقرات ایفا میکنند.
  • داشتن وزن مناسب. اضافه وزن باعث افزایش کشش و تنش در عضلات کمر می شود. اگر شما اضافه وزن دارید، با کاهش وزن از مشکلات کمر درد در آینده جلوگیری خواهید کرد.
  • ترک سیگار
  • ایستادن صحیح. قوز نکنید. اگر بایستی زمان طولانی ایستاده باشید، یک پا را در محلی بلندتر قرار دهید تا فشار روی کمر کاهش یابد. هر چند دقیقه پا را عوض کنید.
  • –         نشستن صحیح. صندلی برای نشستن انتخاب کنید که مناسب کمر و دارای محل قرارگیری دست و چرخان باشد. با قراردادن یک حوله گرد شده در محل پایین کمر باعث تصحیح نوع نشستن می شود. زانو بایستی همسطح نشیمنگاه باشد. حداقل هر نیم ساعت موقعیت خود را تغییر دهید.
  • بلند کردن صحیح اجسام. به صورت کلی از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. در صورت اجبار به نحوی انجام دهید که فشار اصلی روی پا باشد و نه روی کمر. کمر صاف و با خم کردن زانو و نگهداشتن جسم نزدیک بدن اقدام به بلند کردن کنید.

مراقب فروشندگان محصولات متعدد و مختلف با ادعای کاهش درد و درمان کمر درد باشید.

به دلیل شایع بودن درد کمر، تعداد فراوانی از انواع محصولات مختلف با ادعای درمان یا کاهش درد کمر در بازار وجود دارد. ولی در واقعیت هیچگونه مدرکی دال بر اینکه یک نوع کفش، یا کفی کفش، یا ساپورت کمر یا مثلا مبلمان مخصوص یا برنامه مدیریت استرس منجر به کاهش درد یا درمان کمر درد شود وجود ندارد.

مثلا هیچگونه مدل خاصی از تشک که باعث درمان و کاهش درد کمر شما شود وجود ندارد. احتمالا بایستی تشکی را استفاده کنید که با آن راحت باشید.

 

 

تشخیص

 

معمولا مراحل تشخیص دلیل کمر درد توسط دکتر بدین صورت انجام می شود که دکتر کمر شما را با درخواست انجام حرکاتی ارزیابی می کند. دکتر توانایی شما در نشستن، ایستادن، راه رفتن و بلند کردن پاهایتان را چک میکند. در همه مراحل از شما خواهد خواست که به درد خود از یک تا ده نمره دهید.

این ارزیابی ها به دکتر کمک میکند تا منشا درد را شناسایی کرده و اینکه در حرکات فیزیکی از کجا به بعد درد سراغ شما میاید و اینکه آیا اسپاسم عضلانی دارید یا خیر. بدین صورت بسیاری از دلایل خطرناک کمر درد حذف شده و دکتر برنامه درمانی مناسب را به شما پیشنهاد می کند.

اگر دکتر به مواردی مشکوک شود که بدون انجام تست های بیشتر مشخص نشود، شما را جهت آنجام آزمایش لازم راهنمایی خواهد کرد. در اینجا لیست آزمایشهای احتمالی را آورده ام:

  • ایکس ری X-Ray : تصاویر ایکس ری وضعیت استخوانهای ستون فقرات را مشخص کرده و مشکلات ارتروز مشخص می شود. این تصاویر به تنهایی مشکلات ستون فقرات، عضلات، دیسک و اعصاب را نشان نمی دهد.
  • تصاویر MRI-CT scan: با تصاویر حاصل از این دو دستگاه وضعیت دیسک ها، مشکلات استخوان ها، عضلات، تاندون ها، اعصاب، لیگامنت ها و رگ های خونی مشخص می شود.
  • تست های خون. نتیجه آن بیانگر وجود احتمالی الودگی خونی یا فاکتورهای خاص خون است که به پزشک در تشخیص علت احتمالی درد کمک می کند.

Limoo-com-Frpq8AS

  • اسکن استخوان. در بعضی از موارد نادر، دکتر از یک اسکنر استخوان برای بررسی احتمال وجود تومور یا ترکهای ریز در استخوان ناشی از ارتروز بهره خواهد برد.
  • مطالعات عصب شناختی EMG . با اندازه گیری پالسهای الکتریکی تولید شده توسط عصب ها و بررسی واکنش عضلات میتوان به احتمال تحت فشار بودن عصب ها در اثر جابجایی دیسک پاسخ داد. البته تنگی کانال نخاعی نیز با این تست قابل شناسایی است.
  •  

درمان

 

بسیاری از موارد کمر درد با رعایت توصیه های پزشکی در منزل درمان می شود. اگرچه درد کمر بسیار پیچیده بوده و هر کسی با دیگری تفاوت می کند. ممکن است کسی دو با دو هفته استراحت در منزل بهبود یابد دیگری با استراحت بدتر شود. ولی در بسیاری از موارد درد حداکثر در طی چند ماه، با رعایت توصیه ها و دستورهای پزشکی، رفع می شود. هرچند در تعدادی افراد این درد به صورت دائمی کم و بیش همراه شخص خواهد بود.

گاهی استفاده از قرص های مسکن بدون نسخه تنها چیزی است که برای رفع درد نیاز دارید. بدترین تصمیم، غیر از موارد پزشکی خاص، استراحت و فرار از انجام فعالتهای معمول روزانه است.
به فعالیتهای روزمره خود در حدی که به کمر خود فشار نیاورید، ادامه دهید. فعالیتهایی مانند پیاده روی بسیار خوب است. البته فعالیتهایی که منجر به افزایش درد می شوند را حذف کنید. اگر درمانهای خانگی بعد از چند هفته باعث بهبودی شما نشد، احتمالا پزشک شما پیشنهاد درمانی دیگری کند.

 

 

انواع نسخه های ضد دارویی

 

  • داروهای ضد درد و التهاب بدون نسخه مانند ایبوبروفن یا ناپروکسین البته دوز مصرفی زیر نظر پزشک
  • شل کننده های عضلات. درصورتیکه داروهای ضد درد بدون نسخه کمکی به کاهش درد نکند، احتمالا دکتر شما انواع شک کننده های عضلات را تجویز کند
  • انواع مرهم ها. استفاده از محصولاتی که از طریق جذب پوستی به تسکین درد کمک میکنند مانند انواع پماد ها، برچسب های ضد درد یا کرم ها
  • انواع مخدرهای دارویی. برای تسکین دردهای شدید کمر، تحت نظارت دقیق پزشک، این نوع دارو ها برای استفاده کوتاه مدت تجویز می شوند.
  • داروهای ضد افسردگی. بعضی از انواع داروهای ضد افسردگی مخصوصا دلوکستین و یا داروهای ضد افسردگی تریسیکلیک (امیتریپتیلین) منجر به تسکین دردهای مزمن کمر می شوند.
  •  

روشهای درمانی فیزیکی

 

درمانگران فیزیوتراپ با اموزش نرمشهای خاصی به شما کمک میکنند تا انعطاف پذیری و استحکام عضلات کمر و شکم را افزایش داده و در نتیجه نحوه نشستن و ایستادن شما تصحیح شود. با انجام مستمر این تمرین ها از برگشت درد جلوگیری می شود.

این درمانگران با استفاده از دانش دقیقی که از فیزیولوژی بدن دارند اقدام به رها سازی عضلات درگیر، کمک به عضله سازی، تصحیح لگن و … این درمانگران، فرشتگان روی زمین هستند.

روشهای درمانی دیگر و جراحی

  • تزریق کورتیزون. اگر با روشهای ذکر شده درد شما بهبود نیابد و درد به پا منتقل شود، پزشک شما احتمالا از تزریق کورتیزون بعلاوه یک داروی بی حسی در منطقه اپیدورال ستون فقرات استفاده کند. تزریق کورتیزون منجر به کاهش التهاب در اطراف ریشه های رشته های عصبی شده و تاثیر ضد درد آن معمولا یک تا دو ماه دوام دارد.

  • نوروتومی با فرکانس رادیویی. در این روش با وارد کردن یک سوزن بسیار ظریف از پوست به ناحیه ای از کمر که درد دارید کار شروع می شود. سپس با عبور امواج رادیویی از طریق سوزن به محل درد، اعصاب درگیر از بین رفته تا در ارسال سیگنالهای درد به مغز اختلال ایجاد شود.

  • ایمپلنت تحریک کننده های رشته های عصبی. روش کار این امپلنت به این صورت است که زیر پوست قرار گرفته و توانایی ارسال تکانه های الکتریکی به رشته های عصبی جهت جلوگیری از ارسال سیگنال درد به مغز را دارند.
  • جراحی. اگر شما کمر درد غیرقابل تحملی دارید که به پا های شما منتشر شده و یا به دلیل فشار روی رشته های عصبی با ضعف عضلات پیشرونده روبرو شده اید و با روشهای غیر جراحی بهبود نیافته اید، شاید جراحی به شما کمک کند.
  •  

روشهای طب مکمل

 

  • کایروپراکتیک. در این روش متخصص مربوطه با توجه به دانشی که از استخوان بندی دارد اقدام به دستکاری مهره ها و لگن می کند.
  • طب سوزنی. متخصص مربوطه با وارد کردن سوزنهای استریل بسیار نازک به نقاط خاصی از بدن اقدام به کاهش درد کمر میکند. مستندات زیادی در این زمینه وجود دارد که کارائی این روش را تایید می کند.
  • تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست. در این روش یک دستگاه تکانه های الکتریکی را، از طریق پوست، به منطقه درد ارسال کرده و منجر به کاهش درد می شود. مطالعات نتایج متفاوتی را از اثربخشی این روش نشان داده اند.
  • ماساژ. اگر کمر درد شما ناشی از اسپاسم عضلانی یا فشار زیاد روی عضلات رخ داده، ماساژ به کاهش درد کمک می کند.
  • یوگا. چندین سبک یوگا وجود دارد که حاوی گستره زیادی از حرکات، حالت های خاص، تمرین های تنفسی و البته روشهای تمدد اعصاب است. یوگا با کشش و افزایش استحکام عضلات منجر به بهبود وضعیت فیزیکی شما می شود. به مرور زمان با انجام یوگا شما به یک تعادل در بدن دست می یابید و بسیاری از حالات فیزیکی غلط بدن که منجر به کمر درد می شود، خود بخود رفع می شوند.

شما چه می توانید بکنید.

لیستی از موارد زیر تهیه کنید.

  • اطلاعات کلیدی شامل تجربه های تکرار شوند در زندگی شما که از نظر احساسی و ذهنی تنش وارد می کند
  • مشکلات درد و زمان هایی که درد رخ می دهد
  • لیست داروهایی که استفاده می کنید و دوز مصرفی
  • اگر مشکلات پزشکی خاصی دارید حتما پزشک را مطلع کنید
  • لیست سوالاتی که از دکتر دارید

داشتن یک همراه برای کمک به انتقال اطلاعات به پزشک و بخاطر سپاری دستورات پزشکی بسیار خوب است.

 

 

سوالاتی که بهتر است از دکتر خود بپرسید:

 

  • دلیل احتمالی کمر درد من چیست؟
  • آیا نیازی به استفاده از روشهای تشخیصی است؟
  • شما چه روش درمانی پیشنهاد می کنید؟
  • اگر دارو تجویز شده، عوارض جانبی داروها چیست؟
  • با روش درمانی پیشنهادی تخمین حدودی از زمان بهبودی درد؟
  • چه مراقبت هایی در خانه باید انجام دهم؟
  • بعد از بهبودی چه کارهایی برای عدم برگشت درد بایستی رعایت یا انجام دهم؟
  •  

چه سوالاتی احتمالا پزشک از شما خواهد پرسید. به آنها قبل از مراجعه فکر کنید.

 

  • از چه زمانی کمر درد شما شروع شد؟

  • آیا تا کنون تزریق در کمر داشته اید؟ (مثلا بی حسی از طریق کمر)
  • آیا درد همیشه وجود دارد؟
  • آیا درد منجر به تاثیر گذاری در انجام فعالیتهای روزانه شما شده است؟ چقدر؟
  • آیا علائم یا مشکل دیگری هم دارید؟
  • آیا کار فیزیکی سنگین انجام می دهید؟
  • آیا ورزش و نرمش روزانه انجام می دهید؟ اگر بله چه ورزش هایی؟
  • چقدر در زندگی احساس افسردگی یا اضطراب می کنید؟
  • آیا خوب می خوابید؟
  • چه روشهای درمانی تا امروز استفاده کرده اید و اثر بخشی آنها را بگویید؟